Ирландиялик ёзувчи Жеймс Жойс — XX аср жаҳон адабиётининг энг мураккаб ва жумбоқли сиймосидир. 1882 йилда Дублинда туғилган ёзувчи ўз ватанини жуда ёш тарк этган ва умрининг кўп қисмини Париж, Триест ва Цюрихда ўтказган бўлса-да, унинг барча асарлари фақат битта шаҳар — Дублин ва унинг одамлари ҳақидадир. У адабиётга «онг оқими» (stream of consciousness) деб аталувчи янги услубни олиб кирди, бунда муаллиф қаҳрамоннинг нафақат гапларини, балки унинг миясидан ўтаётган ҳар бир фикрни, ҳатто энг тартибсиз ва мантиқсиз ўйларини ҳам қоғозга туширади. Унинг илк йирик асари «Дублинликлар» ҳикоялар тўплами бўлиб, унда оддий инсонларнинг маънавий турғунлиги ва чорасизлиги тасвирланган. Жойснинг шоҳ асари «Улисс» (Ulysses) романи эса адабиёт тарихидаги энг қийин ўқиладиган китоблардан бири ҳисобланади. 800 саҳифадан ортиқ бу китобда бор-йўғи бир кун — 1904 йилнинг 16 июнь куни Дублинда реклама агенти Леопольд Блум билан содир бўлган воқеалар тасвирланади. Ёзувчи бу бир кунлик воқеани Гомернинг қадимий «Одиссея» достони билан параллел равишда олиб боради. Бугунги кунда бутун дунёда 16 июнь санаси «Блумсдэй» (Блум куни) сифатида нишонланади ва адабиёт ихлосмандлари худди қаҳрамон каби ўша йўналиш бўйлаб сайр қилишади. Ёзувчининг кўзлари жуда хира кўрган, умри давомида кўп марта операция қилинган бўлса-да, у ўзининг сўнгги асари — «Финнеганча бедорлик»ни ёзишдан тўхтамади. Бу асар шунчалик мураккаб тилда ёзилганки, уни таржима қилиб бўлмайди деб ҳисоблашади. Жеймс Жойс 1941 йилда вафот этди, аммо у ўзидан кейин шундай адабий бошқотирмалар қолдирдики, адабиётшунослар уларни ечиш билан ҳамон овора.
