Юкланмоқда
Америка адабиётида «полиция процедураси» деб аталувчи жанрнинг отаси ҳисобланган Эд Макбейн аслида жуда сирли ва кўп қиррали шахс эди. У 1926 йилда Нью-Йоркда, италиялик муҳожирлар оиласида Сальваторе Ломбино исми билан дунёга келган. Бироқ адабиёт оламида муваффақиятга эришиш учун у ўз исмини қонунан Эван Хантерга ўзгартиради ва кейинчалик айнан шу ном остида жиддий романлар ёзади. Аммо дунё уни кўпроқ детектив жанридаги тахаллуси — Эд Макбейн сифатида танийди ва севади. Унинг ёзувчилик фаолияти ўқитувчиликдан бошланган бўлиб, мактабдаги қийин ўқувчилар билан ишлаш тажрибаси унга «Мактаб чангалзори» (The Blackboard Jungle) асарини ёзишга туртки берган ва бу китоб унга илк шуҳратни келтирган. Лекин унинг номини абадийлаштирган асарлар туркуми — бу «87-полиция участкаси» (87th Precinct) ҳақидаги романларидир. Эд Макбейнгача детектив асарларда одатда битта даҳо изқувар (масалан, Шерлок Холмс ёки Эркюль Пуаро) жиноятларни фош этарди. Макбейн эса биринчи бўлиб жиноятни очиш — бу бир кишининг эмас, балки бутун бир жамоанинг машаққатли меҳнати эканлигини кўрсатиб берди. У ўз асарларида полициячиларнинг кундалик ишини, бармоқ изларини олиш жараёнини, сўроқ қилиш усулларини ва уларнинг шахсий ҳаётидаги муаммоларни ўта ҳаққоний тасвирлаган. Унинг қаҳрамонлари суперменлар эмас, балки чарчайдиган, хато қиладиган ва севиб қоладиган оддий инсонлардир. Эд Макбейн нафақат романнавис, балки моҳир сценарист ҳам эди. У машҳур режиссёр Альфред Хичкокнинг таклифи билан унинг «Қушлар» (The Birds) фильми сценарийсини ёзган. Ёзувчи ўта сермаҳсул ижодкор бўлиб, умри давомида 100 дан ортиқ китоб ёзган ва турли тахаллуслар остида ижод қилган. У 2005 йилда вафот этгунига қадар ёзишдан тўхтамади. Бугунги кунда телевизорда кўрсатиладиган деярли барча полиция сериаллари, «CSI»дан тортиб «Қонун ва тартиб»гача — барчаси ўз ғояси учун Эд Макбейндан қарздордир.
