Юкланмоқда
Немис адабиётининг энг машҳур ва севимли ёзувчиси Эрих Мария Ремарк 1898 йилда Германиянинг Оснабрюк шаҳрида, китоб муқоваловчи уста оиласида дунёга келган. Асл исми Эрих Пауль Ремарк бўлган ёзувчи, онаси вафотидан сўнг унинг хотирасига ҳурмат сифатида иккинчи исмини «Мария»га ўзгартирган. Унинг ёшлиги инсоният тарихидаги энг қонли даврлардан бирига тўғри келди. 18 ёшида мактаб партасидан тўғридан-тўғри Биринчи жаҳон уруши фронтига жўнатилган ёш Эрих, урушнинг барча даҳшатларини, ўлим ва қонни ўз кўзи билан кўрди. Жангда оғир яраланиб, узоқ вақт госпиталда даволанди. Айнан шу урушдаги кечинмалари унинг бутун ижодий тақдирини белгилаб берди. Урушдан қайтгач, Ремарк ўз ўрнини топишга қийналди: у ўқитувчи, тошйўнар, журналист ва ҳатто пойга машинаси ҳайдовчиси бўлиб ишлади. Аммо 1929 йилда ёзилган «Ғарбий фронтда ўзгариш йўқ» романи унинг ҳаётини остин-устун қилиб юборди. Урушнинг қаҳрамонлик эмас, балки фожиа сифатида тасвирлаган ушбу асар бутун дунёда шуҳрат қозонди, аммо Германияда ҳокимиятга келган нацистларга ёқмади. Гитлерчилар унинг китобларини «немис руҳига хиёнат» деб атаб, гулханларда ёқишди ва ёзувчини фуқароликдан маҳрум қилишди. Ремарк ватанини ташлаб кетишга ва умрининг охиригача муҳожирликда яшашга мажбур бўлди. Ремарк ижодининг чўққиси — бу «Уч оғайни» (Drei Kameraden) романидир. Бу асар дўстлик ва муҳаббат мадҳияси ҳисобланади. Уруш синдирган, аммо инсонийлигини йўқотмаган уч дўст ва уларнинг севгиси ҳақидаги ушбу китобни ўқимаган китобхон кам бўлса керак. Унинг қаҳрамонлари келажакка ишонмайди, улар фақат бугунги кун билан, «Кальвадос» ичимлиги ва содиқ дўстлар даврасида яшайди. Ремаркнинг ўзи ҳам ҳаётда кўп қийинчиликларни, жумладан, машҳур актриса Марлен Дитрих билан оғриқли муҳаббатни бошдан кечирган. У инсон қанчалик оғир вазиятга тушмасин, барибир севишга ва яшашга ҳақли эканлигини исботлаб кетди. Ёзувчи 1970 йилда Швейцарияда вафот этди.
