Юкланмоқда
Рус фан ва адабиётида Владимир Афанасьевич Обручевдек ҳам жиддий академик олим, ҳам болаларнинг севимли ёзувчиси бўла олган инсонлар бармоқ билан санарли. 1863 йилда туғилган бу инсон умрининг асосий қисмини кабинетда эмас, балки кимсасиз чўллар, Сибирнинг қаҳратон тайгаси ва Марказий Осиёнинг тоғларида ўтказди. У ҳақиқий сайёҳ ва геолог эди: у ўз оёғи билан минглаб километр йўл юриб, харитасиз ҳудудларни ўрганди, «Сибир геологияси»ни тузди ва Олтин конларини қидирди. Унинг илмий хизматлари шу даражада улкан эдики, ҳатто тириклигидаёқ унинг шарафига тоғ тизмалари, вулқон ва музликлар номланди. Лекин оддий китобхонлар уни илмий ишлари учун эмас, балки ажойиб илмий-фантастик романлари учун яхши кўришади. Обручев ўз билимларини зерикарли дарсликлар орқали эмас, қизиқарли саргузаштлар орқали ёшларга етказишни мақсад қилган эди. Унинг энг машҳур «Плутония» романи қаҳрамонлари Ернинг ички қисмига саёҳат қилиб, у ерда сақланиб қолган динозаврлар ва қадимги дунё манзараларига гувоҳ бўлишади. Жюль Верн асарларидан фарқли ўлароқ, Обручевнинг фантазияси қуруқ хаёл эмас, балки аниқ геологик фаразларга асосланган эди. Ёзувчининг яна бир шоҳ асари — «Санников ери» (Земля Санникова) романи эса Шимолий Муз океанидаги афсонавий орол ҳақида ҳикоя қилади. Гарчи ҳаётда бу орол топилмаган бўлса-да, Обручев ўз асарида уни шунчалик ишонарли тасвирлаганки, ўқувчи унинг борлигига шубҳа қилмай қўяди. Бу китоб асосида ишланган фильм ҳам кейинчалик культ даражасига кўтарилди. Владимир Обручев 93 йил умр кўрди ва сўнгги кунларигача ишлашдан тўхтамади. У кўплаб ёшларнинг геология ва географияга қизиқиб, сайёҳ бўлишига сабабчи бўлган буюк устоз сифатида тарихда қолди.
